lockdown in frankrijk 6

Aanstaande dinsdag houdt Macron weer een verhaal voor de televisie. Dit keer gaat het om een ‘deconfinement’ – een geleidelijk opheffen van de lockdown – vanaf 11 mei en onder welke voorwaarden die kan plaatsvinden. De eerste plannen komen inmiddels naar buiten, en die leiden soms tot opluchting en soms tot wanhoop. En in mijn geval tot berusting: het is zoals het is.

Even leek het erop dat per regio zou worden besloten wat weer open zou mogen en in welk tempo. Frankrijk is een groot land en de regionale verschillen zijn enorm, dus dat leek mij een logische gedachte. Maar nee. Dat was te veel liberté en te weinig égalité en fraternité.

Overigens ben ik inmiddels Normandisch genoeg om die plotseling geïntroduceerde solidariteit een beetje schijnheilig te vinden, een preek voor de grootsteedse parochie. Want een dergelijke aanpak was duidelijk in het voordeel van de plattelandsregio’s geweest en dat hadden we gerust een trendbreuk mogen noemen. Maar oké, ik snap het wel: het had scheve ogen gegeven en gedoe aan de grenzen tussen de regio’s. De regering heeft te veel aan zijn hoofd om dat óók nog te moeten managen. Dus: gelijke monniken, gelijke kappen.

eerst de scholen

Net als in Nederland begint het allemaal met de scholen. Vanaf 11 mei gaat het kleuter- en basisonderwijs van start, vanaf 18 mei gaan middelbare scholen weer open, en overig onderwijs komt vanaf 25 mei weer op gang. Een en ander is natuurlijk niet zonder voorwaarden: geleidelijk, maximaal vijftien leerlingen in een lokaal, en als er ergens iets niet in orde is met de hygiënemaatregelen gaat het feest niet door.

Overigens klinken hier dezelfde protesten bij ouders en onderwijzers als in Nederland. Ik heb nota bene zelfs de eerste oproep tot een landelijke staking al voorbij zien komen… Ik moest er bíjna om lachen. Macron heeft vlot op de protesten gereageerd: kinderen mógen weer naar school, ze móeten niet. Scholen zijn wel verplicht de mogelijkheid te bieden.

kwetsbare ouderen

Eerdere plannen om ouderen vanaf zeventig langer in lockdown te houden dan de rest van het land stuitte op zoveel weerstand – ook in het parlement – dat dat idee weer van tafel is. Eigenlijk is eerder het omgekeerde gebeurd: er mag – mits er uiterst strenge voorzorgsmaatregelen worden genomen – weer bezoek komen in verzorgingshuizen. Tot grote opluchting van velen, ook al brengt het risico’s met zich mee: 40% van de Fransen die overlijden aan het virus zijn de bewoners van die verzorgingshuizen.

Het was snel duidelijk toch? Toen de maatregelen een week of twee oud waren al, volgens mij. Als het contact met kinderen en kleinkinderen de reden is dat je nog zin hebt in het leven, en je kunt lichamelijk niet veel meer of je bent een beetje in de war, dan is isolement zo’n beetje het ergste dat je kan overkomen. Het is een spectaculair ingewikkelde afweging. Er wordt een leven gered, dat kan nooit slecht zijn; maar welke waarde heeft het voor degene die dat leven moet leiden?

sporten en zo

We hebben hier alle ruimte van de wereld om te wandelen, fietsen en hardlopen. (Ik heb het voor de lol eens opgezocht: in Nederland wonen 421 mensen per vierkante kilometer, in heel Frankrijk 101, en in ons departement Calvados 39.) Bovendien heb ik tijd over en het is al weken geweldig weer. En toch mogen we ook hier niet verder dan één kilometer van huis. Zonder fietsen en hardlopen kan ik goed leven, maar ik heb er wel een beetje last van dat ik niet kan wandelen. Als dat het ergste is valt het wel mee, inderdaad, maar ik baal toch.

Dit is zo’n versoepeling waarvan ik had gedacht dat die in plattelandsregio’s misschien eerder kon worden doorgevoerd dan in stadsregio’s, dat je íets verder van huis mag voor dat soort dingen. Maar goed, dat is dus niet zo. Vanaf 11 mei mogen we waarschijnlijk weer, en dat geldt dan meteen in heel Frankrijk. Daarna komen geleidelijk ook fitnesscentra en sportverenigingen weer op gang, met alle mitsen en maren en voorwaarden die je er zelf wel bij kunt bedenken.

retail en horeca

Een goed bericht voor de detailhandel: vanaf 11 mei mag iedereen weer open. Alle retailers tegelijk, mag ik aannemen, volgens dat mooie solidariteitsprincipe: gelijke monniken, gelijk kappen. De nood is hoog, dus dat nieuws luchtte veel mensen op. Tegelijkertijd werd aangekondigd dat hotels en restaurants voorlopig dicht moeten blijven. Ook daar is de nood hoog, dus de moed is ondernemers en werknemers in die branche nog dieper in de schoenen gezakt.

Er zijn sympathieke intiatieven om hen een hart onder de riem te steken, maar het enige dat écht helpt is natuurlijk: deuren open en aan het werk. Over de vraag wanneer dat dan is, komt eind mei uitsluitsel, en intussen worden meer financiële middelen vrijgemaakt om de horeca te ondersteunen. Dat geeft wat ademruimte, maar dat er veel slachtoffers gaan vallen is eigenlijk wel zeker.

perspectief

Toen Rutte onlangs zijn verhaal deed voor de Nederlandse televisie reageerden veel mensen teleurgesteld. Samengevat kwam de teleurstelling op mijn Facebook- en LinkedIn-tijdlijn neer op: ja oké, goed gesproken, leek oprecht ook, maar wat nu? En bij discussies in de Tweede Kamer hoorde ik vervolgens de woorden ‘perspectief’ en ‘visie’ regelmatig voorbij komen. Omdat wij energie en goede moed putten uit domweg wat data, ook al zitten we met ons bedrijfje in een hoek waar rake klappen vallen, snap ik heel goed waarover dat gaat.

Er zijn geen eenvoudige antwoorden of schitterende vergezichten mogelijk, natuurlijk. Maar we mogen in Nederland en Frankrijk wel blij zijn dat de moeilijke beslissingen worden genomen door verstandige mensen. Je zal daarvoor maar afhankelijk zijn van Bolsonaro of Trump… Macron is hier ook niet ineens mateloos populair en hij krijgt heus de nodige kritiek. Hoge bomen en zo, dat is overal hetzelfde. Maar hij durft wel, naar goede Franse traditie, zijn hoofd op het hakblok te leggen. Hij noemt concrete data en stelt iets in het vooruitzicht, ook al weet hij niks zeker.

Misschien moet Rutte gewoon nog even met hem bellen.